بررسی دلایل کند شدن سیستم و راه و روشهای رفع این مشکل (قسمت اول)
یکی از مشکلات متداول سیستم عاملها، بخصوص سیستم عامل ویندوز، کند شدن سیستم به دلایل مختلف و در طول زمان است. در این مقاله، علاوه بر بررسی علل وقوع چنین مشکلی، به راهحلّهای احتمالی نیز اشاره میکنیم.
بررسی دلایل کند شدن سیستم
1- استفاده از نرمافزارهایی که به سختافزاری قویتر از سختافزارهای سیستم شما نیاز دارد.
2- وجود فایلهای موقّت اینترنت.
3- وجود فایلهای موقّتی که در حین نصب نرمافزار، بر روی دیسک سخت شما باقی میمانند.
4- اشغال بودن حافظهی موقّت ویندوز (ClipBoard)
5- وجود نرمافزارهایی که به علّت درخواستهای مکرّر و لحظهای، درصد بالایی از پردازش CPU را به خود اختصاص میدهند. مانند برنامههای ضدّ ویروس، برنامهی محافظ صفحه، تقویمهایی که در سینی سیستمی (System tray) قرار میگیرند یا در میزکار مینشینند، سررسیدهایی که قرارها و برنامههای کاری شما را یادآوری میکنند، و ...
6- وجود برنامههای زیاد در هنگام راهاندازی سیستم عامل. برنامههایی که در حافظه جا خوش میکنند و در مواقعی، بیهوده قدرت پردازنده و فضای حافظهی RAM را اشغال میکنند.
7- کم بودن ظرفیّت دیسکسخت، مخصوصاً پارتیشنی که ویندوز روی آن سوار است، و عدم امکان ساخت فایل تبادلی Swap) با حجم مناسب برای تبدیل بخشی از فضای دیسک به حافظهی موقّت.
8- وجود «کلیدهای» بدون استفاده و زائد در «رجیستری»
9- استفاده از «فونتهای» زیاد که اغلب مورد استفاده قرار نمیگیرند، امّا همگی در هنگام راهاندازی ویندوز به حافظه بار میشوند و در آنجا باقی میمانند.
10-شلوغ بودن میزکار
11-عزل نامناسب یک نرمافزار که سبب بروز انواع مشکلات و خطاهای سیستمی میشوند و این خود سبب درگیری غیرلازم منابع سیستم میشود.
12-استفاده از جلوههای گرافیکی سنگین (Visual Effects) به ویژه در نسخههای جدید ویندوز که زیبایی و امکانات جدیدی را در اختیار کاربر قرار میدهند.
13-نصب «تمهای» زیباساز سیستمعامل که موجب کندی سیستم بخصوص در سیستمهای متوسّط یا ضعیف هستند.
راه حلهایی برای رفع مشکل:
1- یا نگارشهای قبلی نرمافزار را امتحان کنید و از خیر امکانات جدید و پیشرفتهتر بگذرید. یا آن را عوض کنید و از نرمافزار دیگر و سادهتری استفاده کنید. به عنوان مثال اگر میخواهید تصویری را ویرایش کنید و سیستم شما برنامهی فتوشاپ نگارش جدید را به سختی اجرا میکند، یا از نگارشهای قبلی مانند فتوشاپ 7 استفاده کنید و یا از نرمافزارهای ساده و کمحجم، مانند برنامهای که به همراه ACD See برای ویرایش تصاویر عرضه شده استفاده کنید. برای انجام کارهای سنگین و حرفهای، صرف هزینه برای ارتقاء سختافزار، بهترین گزینه است.
2- «ویندوز» ابزارهایی مانند Disk Cleanup یا Disk Defragmenter در شاخهی:
Start \ All Programs \ Accessories \ System Tools قرار داده است که برای حذف فایلهای زائد یا برطرف کردن پراکندگی برنامهها روی دیسکسخت بسیار مفید هستند، امّا اگر به دنبال ابزار حرفهایتری هستید، میتوان نرمافزارهای بهینهساز زیر را که به صورت مجزا نصب میشوند، توصیه کرد:
Professional System Mechanic
Ashampoo WinOptimizer
Windows Washer
Vista Manager
RegCure
WinASO Registery Optimizer
TuneUp Utilities
میتوانید بسته به نیاز خود، یک یا تعدادی از نرمافزارهای فوق را با جستجو در اینترنت، دانلود کرده یا از طریق «بستههای نرمافزاری» بر روی رایانهی خود نصب نمایید.
3- از نصب بیمورد فونتهایی که مورد استفادهی شما نیستند، خودداری فرمایید. لازم به ذکر است که «ویندوز» در هر شروع به کاری، تک تک این فونتها را به حافظه «بار» میکند.
برای مدیریّت فونتها میتوانید از نرمافزارهایی چون FontExpert بره ببرید.
4- از لیست Startup ، برنامههای غیر ضرور را حذف کنید. معمولاً 90 درصد از برنامههایی که ناخواسته بخشی از خود را در Startup قرار میدهند، غیر لازم بوده و میبایست حتماً حذف شوند. زیرا هم در کار سیستم و مدیریّت آن، دخالت نابجا میکنند و هم به صورت جدّی باعث کندی سیستم میشوند.
ابزارهای زیر جهت کنترل بیشتر بر Startup توصیه میشوند:
Startup Manager
Startup Control Panel
Startup Optimizer
اختصاص داده باشد، شما میتوانید میانبر سه انگشتی Alt + Ctrl + Del
را بفشارید تا بلافاصله به محیط (پنجرهی) Task Manager دسترسی
پیدا کنید. سپس در سربرگ Processes برنامه را بیابید و مطابق شکل، با کلیک راست برروی برنامهی مذکور، درصد استفاده را روی کمترین مقدار تنظیم کنید. برای دسترسی راحتتر و یافتن سریعتر برنامه، توصیه میشود نرمافزار رایگان Prio را نصب کنید تا کنترل بیشتری بر روی برنامهها داشته باشید. (یکی از خصوصیات برنامهی Prio ، نمایش مسیر برنامههای موجود در Task Manager است).