تحقیق و پژوهش در متوسطه

عنوان درس: درس 16 تاريخ معاصر ايران

موضوع درس: قيام 15 خرداد

منبع مطالعه: تاريخ سياسي معاصر ايران- مدني

مدّت جلسه:

90 دقيقه

صفحات كتاب: 136-128

كتاب: تاريخ معاصر ايران

تهيه كننده:گروه درسي تاريخ- ناحيه 2 تبريز

هدف كلّي: آشنايي دانش­آموزان با چگونگي گسترش نهضت امام خميني (ره) و قيام 15 خرداد 42 و تصويب لايحه كاپيتولاسيون و تبعيد امام خميني (ره)

فعاليت قبل از تدريس

تدوين هدفهاي جزئي

منظور معلّم از آموزش عبارتند از:

تدوين هدفهاي رفتاري

فراگير پس از پايان قادر خواهد بود:

حيطه­هاي شناختي

دانش

درك و فهم

كاربرد

تجزيه

تركيب

ارزشيابي

1- چگونگي و علّت حمله به مدرسه فيضيه در دوّم فروردين 42 را بشناسند.

1- علّت و چگونگي جملة عمّال رژيم شاه را به مدرسه فيضيه در دوّم فروردين 1342 را توضيح دهند.

*

*

*

*

*

2- پيامدهاي حادثه خونين فيضيه را درك كنند.

2- پيامدهاي حمله به مدرسه فيضيه و طالبيه تبريز را ذكر نمايند.

*

*

3- علّت و چگونگي دستگيري امام خميني در 14 خرداد 42 را بدانند و واكنش و اعتراض و قيام مردم در شهرهاي مختلف خصوصاً تهران را بدنبال دستگيري امام بشناسند.

3- نحوة حضور امام خميني در مدرسة فيضيه و ايراد سخنراني حماسي ايشان در عصر عاشورا 13 خرداد 42 را توضيح دهند.

*

*

*

4- با موج دستگيري­ها و تبعيدها بعد از قيام 15 خرداد آشنا شوند.

4- علّت دستگيري امام خميني در بامداد 14 خرداد 42 و واكنش مردم شهرهاي مختلف را بيان كنند.

*

*

*

*

5- دستاوردهاي قيام 15 خرداد 42 را بشناسند.

5- چگونگي قيام 15خرداد 42 مردم تهران را توضيح دهند.

*

*

6- دخالت امريكا در نظام سياسي ايران در روي كار آوردن دولت منصور و اهداف نظام شاهي از آزاد كردن امام خميني را درك كنند.

6- موج دستگيريها و تبعيدها را پس از سركوب و كشتار مردم در 15 خرداد را توضيح دهند.

*

*

*

پيش نيازهاي درسي:

تحوّلات بين المللي، منطقه­اي در آستانه نهضت روحانيت، زمينه­هاي پيدايش نهضت روحانيت- لايحه انجمن­هاي ايالتي و ولايتي- اعتراض علما به آن، رفراندوم انقلاب سفيد، و تحريم رفراندوم و قيام مردم تهران و قم...

ارزشيابي تشخيصي:

دانش­آموزان بايد سياستهاي خارجي امريكا در مورد ايران و خاورميانه را توضيح دهند. اهداف و علل داخلي انجام اصلاحات در ايران توسط دولتهاي شريف امامي و اميني را بدانند. تغييراتي كه در دورة نخست وزيري علم در شرايط انتخابات انجمن­هاي ايالتي و ولايتي ايجاد شد و عكس العملي كه علما و روحانيون نشان دادند، توضيح دهند. موضع امام خميني و ديگر علما را در مقابل رفراندوم اصول ششگانه انقلاب سفيد توضيح دهند.

عنوان درس: درس 16 تاريخ معاصر ايران

موضوع درس: قيام 15 خرداد

منبع مطالعه: تاريخ سياسي معاصر ايران- مدني

مدّت جلسه:

90 دقيقه

صفحات كتاب: 136-128

كتاب: تاريخ معاصر ايران

تهيه كننده:گروه درسي تاريخ- ناحيه 2 تبريز

هدف كلّي: آشنايي دانش­آموزان با چگونگي گسترش نهضت امام خميني (ره) و قيام 15 خرداد 42 و تصويب لايحه كاپيتولاسيون و تبعيد امام خميني (ره)

فعاليت قبل از تدريس

تدوين هدفهاي جزئي

منظور معلّم از آموزش عبارتند از:

تدوين هدفهاي رفتاري

فراگير پس از پايان قادر خواهد بود:

حيطه­هاي شناختي

دانش

درك و فهم

كاربرد

تجزيه

تركيب

ارزشيابي

7- چگونگي بازگشت كاپيتولاسيون توسط دولت منصور و نحوة آگاهي امام خميني با اين لايحه و واكنش ايشان را بشناسند.

7- دستاوردهاي قيام 15 خرداد 42 را فهرست وار بيان كنند.

*

*

*

8- علت و چگونگي دستگيري و تبعيد امام پس از اعتراض به لايحه كاپيتولاسيون را درك كنند.

8- نحوة تصويب لايحه كاپيتولاسيون در مجلس و محتواي آن را توضيح دهند.

*

*

9- واكنش امام خميني نسبت به تصويب لايحه كاپيتولاسيون و چگونگي و علّت دستگيري ايشان را توضيح دهند.

*

*

*

*

پيش نيازهاي درسي:

ارزشيابي تشخيصي:

فعاليت­هاي حين تدريس

مراحل تدريس

روش و فعاليت­هاي پيشنهادي

وسايل مورد نياز

معلّم

فراگير

زمان

1- حضور و غياب و... حل تمرينات جلسه قبل

پرسش و پاسخ از سئوالات و نكات اساسي درس قبل كه بعنوان هدفهاي رفتار در نظر گرفته شده بود.

سئوالات آزمون تشخيصي

*

*

¢20

2- آمادگي و ايجاد انگيزه

مروري بر خلاصه درس قبل و بيان اهداف آموزشي درس جديد. همانطوري كه در درس پيش خوانديد رژيم پهلوي در راستاي اجراي سياستهاي امريكا، دست به رفراندوم انقلاب سفيد زد و مورد اعتراض علما و مردم واقع شد، زيرا سياستهاي امريكا علاوه بر گسترش وابستگي كشور و نابودي بنيادهاي اقتصادي، سياستهاي اسلام زدايي را همراه داشت

گچ و تخته سياه يا ماژيك و وايت برد

سخنراني

توجه و دقت به توضيحات معلّم

¢5

3- معرّفي درس

عناوين و تيترهاي درس جديد را نوشته و ارتباط آنها را مختصر بيان مي­كنيم.

گچ و تخته سياه يا ماژيك و وايت برد

سخنراني

توجه و دقت به توضيحات معلّم

¢3

4- ارائه تدريس

- حمله به فيضيه- بيان دلايل و زمينه­هاي حمله به فيضيه ومدرسه طالبيه تبريز و اشاره به پيامدهاي آن[1]

- قيام 15 خرداد- اشاره به سخنراني امام (ره) در عصر عاشوراي خرداد 42 و دستگيري ايشان بعد از اين سخنراني در بامداد 14 خرداد 42 و انعكاي خبر دستگيري امام و واكنش مردم شهرهاي مختلف.

- قيام مردم تهران- در واكنش به دستگيري امام خميني

- توضيح دستاوردهاي قيام 15 خرداد 42

- بيان نقش امريكائيها در روي كار آمدن دولت حسنعلي منصور و چگونگي آزادي امام توسط دولت منصور

- توضيح در مورد نحوة تصويب لايحه كاپيتولاسيون و محتواي آن و نحوة آگاهي امام از اين ماجرا

- انجام سخنراني امام در اعتراض به اين لايحه در 4 آبان 1343 و بدنبال آن دستگيري ايشان در 13 آبان 43 و تبعيد ايشان به بورساي تركيه و...

گچ و تخته سياه يا ماژيك و وايت برد

سخنراني

توجه و دقت به توضيحات معلّم

¢45

5- جمع بندي درس

مرور درس و تكيه بر نكات اصلي (باختصار)

*

*

5

6- ارزشيابي درس

ضمن تدريس بصورت شفاهي بمنظور جلب دقت نظر دانش­آموزان از مطالب كليدي درس و پس از تدريس شامل سئوالاتي: 1- حمله به مدرسه فيضيه چه پيامدهايي بدنبال داشت؟ 2- دستگيري امام در 15 خرداد چه واكنشهايي در جامعه ايجاد كرد؟ 3- دستاوردهاي قيام 15 خرداد 42 را ذكر كنيد. 4- مخالفت امام بالايحه كاپيتولاسيون چه واكنشي بدنبال داشت؟

تست و سئوال

پرسش

پاسخ

10

7- تعيين تكليف

ضمن يادگيري درس،انجام فعاليت فكر كنيدوپاسخ دهيد و مطالعه برگي از تاريخ و بيشتر بدانيد و...

*

*

2

فعاليت­هاي بعد از تدريس

روش و فعاليت­هاي پيشنهادي

وسايل مورد نياز

معلّم

فراگير

زمان

ارزشيابي: بصورت شفاهي يا كتبي از سئوالاتي كه از هدفهاي رفتاري تدوين شده و همچنين از پرسشهاي نمونه درس

تست و سئوال

*

*

¢20

تجزيه و تحليل نمرات:

تعيين فعاليت­هاي تكميلي براي فراگير: مطالعه فصول بيست و بيست و يك و بيست و دو كتاب تاريخ سياسي معاصر ايران، جلد 2، سيد جلال الدين مدني- (از ص 44 تا 98)

تهيه كتاب از كتابخانه و يا ...

*

عنوان درس: درس 17 تاريخ ايران و جهان (1)

موضوع درس: ايران در قرون نخستين اسلامي(1)

منبع مطالعه: دو قرن سكوت زرين كوب + تاريخ ايران بعد از اسلام عباس اقبال آشتياني

مدّت جلسه:

90 دقيقه

صفحات كتاب: 153-146

كتاب: تاريخ ايران و جهان (1)

تهيه كننده:گروه درسي تاريخ- ناحيه 2 تبريز

هدف كلّي: آشنايي با جنبشهاي سياسي- اجتماعي ايرانيان در زمان عباسيان و چگونگي تشكيل اوّلين حكومتهاي نيمه مستقل ايراني در زمان عباسيان

فعاليت قبل از تدريس

تدوين هدفهاي جزئي

منظور معلّم از آموزش عبارتند از:

تدوين هدفهاي رفتاري

فراگير پس از پايان قادر خواهد بود:

حيطه­هاي شناختي

دانش

درك و فهم

كاربرد

تجزيه

تركيب

ارزشيابي

1- نقش خراسان را بعنوان مهد استقلال ايران و تداوم دهنده فرهنگ ملي بشناسند.

1- نقش خراسان را خصوصاً سياه جامگان را در آزادي از حاكميت سياسي امويان و ايجاد مقدمات استقلال سياسي در دورة عباسيان را توضيح دهند.

*

*

*

*

*

2- انواع جنبشهاي سياسي- اجتماعي ايرانيان در زمان عباسيان را درك كنند.

2- ديدگاههايي را كه در عصر خلافت عباسيان جنبشهاي سياسي – اجتماعي متعدد را شكل دادند توضيح دهند..

*

*

*

*

*

3- ديدگاههاي متفاوتي كه منجر به پيدايش جنبشهاي سياسي اجتماعي شدند را بشناسند..

3- علل شكست بعضي از جنبشهاي سياسي اجتماعي ايرانيان در عصر خلافت عباسيان را بيان كنند.

*

*

*

*

4- چگونگي تشكيل نخستين حكومت نيمه مستقل ايراني را (طاهريان) بشناسند.

4- چگونگي تأسيس حكومت طاهريان را توصيح دهند.

*

*

5- علّت واگذاري حكومت به جانشيتان طاهر بعد از فوت وي را بدانند.

5- علّت واگذاري حكومت به جانشيتان طاهر بعد از فوت او را ذكر كنند.

*

*

6- اقدامات مهم عبدالله بن طاهر را درك كنند.

6- اقدامات مهم عبدالله بن طاهر را درك كنند.

*

7- عواملي كه طاهريان را در نظر مردم مستقل نشان مي­داد را ذكر كنند.

*

*

پيش نيازهاي درسي:

ارزشيابي تشخيصي:

عنوان درس: درس 17 تاريخ ايران و جهان (1)

موضوع درس: ايران در قرون نخستين اسلامي(1)

منبع مطالعه: دو قرن سكوت و تاريخ ايران بعد از اسلام

مدّت جلسه:

90 دقيقه

صفحات كتاب: 153-146

كتاب: تاريخ ايران و جهان (1)

تهيه كننده:گروه درسي تاريخ- ناحيه 2 تبريز

هدف كلّي: آشنايي با جنبشهاي سياسي- اجتماعي ايرانيان در زمان عباسيان و چگونگي تشكيل اوّلين حكومتهاي نيمه مستقل ايراني در زمان عباسيان

فعاليت قبل از تدريس

تدوين هدفهاي جزئي

منظور معلّم از آموزش عبارتند از:

تدوين هدفهاي رفتاري

فراگير پس از پايان قادر خواهد بود:

حيطه­هاي شناختي

دانش

درك و فهم

كاربرد

تجزيه

تركيب

ارزشيابي

7- عواملي كه حكومت طاهريان را در نظر عامه مردم مستقل نشان مي­داد بدانند.

8- علل انحلال حكومت طاهريان را پس از نيم قرن ذكر كنند.

*

*

*

8- علل انحلال حكومت طاهريان را نام ببرند.

9- عواملي كه باعث پيدايش انديشه­هاي استقلال طلبانه و آزادي خواهي در مردم سيستان شد را بيان كنند.

*

*

*

9- عواملي كه باعث شده بود سيستان بعنوان دوّمين كانون استقلال طلبي و آزادي خواهي مطرح شود را درك كنند.

10- نيروهايي كه پيش از تأسيس حكومت صفاريان در سيستان فعاليت مي­كردند نام برده و ماهيت آنها را توضيح دهند.

*

*

10- چگونگي تأسيس حكومت يعقوب ليث صفاري و مراحل مختلف حكومت او را بشناسند

11- مراحل مختلف حكومت يعقوب را نام برده و ويژگيهاي هر دوره تجزيه و تحليل كنند.

*

*

*

*

*

11- علّت تيره شدن روابط يعقوب با خليفه و سرانجام نبرد او با خليفه را بدانند.

12- سرانجام يعقوب را توضيح دهند.

*

*

12- با سياستهاي محتاطانه عمرو ليث برادر يعقوب پس از مرگ او آشنا شوند و علّت اختلاف او با امير اسماعيل ساماني و سرانجام او را درك كنند.

13- چگونگي سياست عمرو ليث بعد از يعقوب را توضيح داده و به سرانجام او در برخورد با امير اسماعيل ساماني اشاره كنند.

*

*

پيش نيازهاي درسي:

عصر خلفا نخستين- حكومت امويان، سقوط حكومت بني اميه، خلافت عباسيان، عواملي كه حكومت عباسيان را تهديد مي­كرد (ابومسلم، جنبش علويان، اختلافات خانوادگي) علويان و عباسيان.

ارزشيابي تشخيصي:

دانش­آموزان اساساً بايد؛ اوضاع خراسان در اواخر حكومت بني اميه را توضيح دهند. چگونگي تأسيس حكومت عباسيان توسط سفاح توضيح دهند. عوامل تهديد كنندة حكومت عباسي را نام برده و توضيح دهند. نقش خاندان ايراني برمكي و سهل را در پيشرفت امور فرهنگي، اقتصادي و... را توضيح دهند و...

فعاليت­هاي حين تدريس

مراحل تدريس

روش و فعاليت­هاي پيشنهادي

وسايل مورد نياز

معلّم

فراگير

زمان

1- حضور و غياب و... حل تمرينات جلسه قبل

پرسش و پاسخ از سئوالات و نكات اساسي درس قبل

سئوالات آزمون تشخيصي

*

*

¢20

2- آمادگي و ايجاد انگيزه

مروري بر خلاصه درس قبل و بيان اهداف آموزشي درس جديد. همانطوري كه قبلاً مطالعه كرديد، با توسعه قلمرو مسلمانان، خلفا به فكر افتادند كه ادارة بخشهايي از حكومت را به اميران و سرداران خود واگذار كنند. در آغاز خلفا سرداراني را براي امارت يك ايالت انتخاب مي­كردند ولي بتدريج سرداراني كه جوياي نام بودند در پي قدرت، توسل به نيروي نظامي حكومتهايي نيمه مستقل از دستگاه خلافت تأسيس كردند كه طاهريان و صفاريان از اوّلين نمونه­هاي آنهاست.

گچ و تخته سياه يا ماژيك و وايت برد

سخنراني

توجه و دقت به توضيحات معلّم

¢5

3- معرّفي درس

عناوين درس جديد را نوشته و ارتباط آنها را مختصر بيان مي­كنيم.

گچ و تخته سياه يا ماژيك و وايت برد

سخنراني

توجه و دقت به توضيحات معلّم

¢3

4- ارائه تدريس

- خراسان تداوم دهنده فرهنگ ملي و مهد استقلال ايران- توضيح اينكه چگونه خراسانيها مقدّمات استقلال سياسي ايران را در زمان عباسيان فراهم كردند.

- توضيح ديدگاههاي متفاوتي كه باعث پيدايش جنبشهاي سياسي- اجتماعي ايرانيان در زمان عباسيان شد. اشاره به قيامهاي به آفريد، اسحاق ترك، سنباد، المقنع و بيان علل شكست اين جنبشها و ديدگاههاي دوّم و سوّم و...

- توضيح چگونگي تشكيل حكومت طاهريان و اعلام استقلال توسط طاهر و بيان علّت برگزيده شدن وي به امارت خراسان توسط مأمون و اشاره به اقدامات مهم عبدالله بن طاهر و توضيح اينكه آيا واقعاً طاهريان مستقل بودند؟ و بيان علل انحلال حكومت آنها.

- اشاره به نقش سيستان در ايجاد انديشه­هاي استقلال طلبانه و آزادي خواهانه. و توضيح نيروهاي سه گانه، خوارج مطوعه و عياران و بيان نقش عياران در پيدايش حكومت صفاري.

- بيان مراحل مختلف حكومت يعقوب ليث صفاري (عادي بودن روابط با خليفه- ياغي شدن يعقوب و تيرگي روابط)

- توضيح حكومت صفاري بعد از يعقوب

گچ و تخته سياه يا ماژيك و وايت برد

سخنراني

توجه و دقت به توضيحات معلّم

¢50

5- جمع بندي درس

بيان خلاصه و چكيده درس با تكيه بر هدفهاي رفتاري

*

*

¢5

6- ارزشيابي درس

حين تدريس بصورت شفاهي بمنظور جلب توجه و دقت نظر دانش­آموزان از مطالب كليدي درس و پس از تدريس طرح سؤالاتي از هدفهاي رفتاري تدوين شده

تست و سئوال

پرسش

پاسخ

¢5

7- تعيين تكليف

ضمن يادگيري درس جديد و پرسشهاي نمونه و مطالعة توضيحات (يك توضيح) داخل متن و بيشتر بدانيد

¢2

فعاليت­هاي بعد از تدريس

روش و فعاليت­هاي پيشنهادي

وسايل مورد نياز

معلّم

فراگير

زمان

ارزشيابي: بصورت شفاهي يا كتبي از سئوالاتي كه از هدفهاي رفتاري تدوين شده تهيه شده و پرسشهاي نمونه آخر درس (جلسه بعد)

تست و سئوال

*

*

¢15

تجزيه و تحليل نمرات:

تعيين فعاليت­هاي تكميلي براي فراگير: تهيه كتب دو قرن سكوت يا تاريخ ايران بعد از اسلام عباس اقبال و مطالعه قسمتهاي مربوط به جنبشهاي سياسي- اجتماعي دورة عباسيان و سلسله­هاي طاهري و صفاري

تهيه كتاب از كتابخانه مدرسه و يا ...

*